Skip to content

Fransız Askeri Müzesi’nin sıradışı koleksiyonu!

 

Aslı Ulusoy-Pannuti

Fransız Askeri Müzesi’ndeki ‘1918-1923: Doğu’da sonu olmayan savaş’ başlıklı sergiye giderseniz, müzenin birbirinden ilginç koleksiyonuna göz atmadan çıkmayın. Özellikle sıradışı objelerden oluşan öyle bir bölüm var ki, küçük büyük herkesin başını döndürüyor: Tarihi kurşun askerler! Onlara eşlik eden tarihi enstrümanlar ile küçültülmüş toplar da kurşun askerler kadar dikkat çekici..


Tenekeden kurşuna!

Aslı Ulusoy-Pannuti

İçinde Napolyon Bonapart’ın mezarının da bulunduğu dev bir komplekste yer alan Fransız Askeri Müzesi, her biri birbirinden çarpıcı bölümleriyle dikkat çekiyor. Onlardan biri de Ortaçağdan Rönesansa, Napolyon dönemine uzanan geniş koleksiyonuyla tarihi kurşun askerler! Kimi atlı, kimi piyade birbirinden ilginç ayrıntılarıyla dökülmüş kurşun askerler çocuklar kadar büyüklerin de ilgi odağı.
19. yüzyılın sonuna kadar tamamen tenekeden yapılırken, üç boyutlu olacak şekilde kurşunla üretilmeye başlanan kurşun askerler özellikle üretim sırasında ve sonrasında kırılgan olmayışlarıyla hep sevilmiş. 1800’lerin sonunda Fransa’da ciddi miktarda üretimi yapılan kurşun askerlerin benzerleri Almanya’da da üretilirmiş. Ama 1919 Versay Anlaşması Almanya’da askeri oyuncak üretimini yasaklamış. Öyle olunca da bu alandaki liderlik Fransa’ya geçmiş. 1930’lar ABD’nin de bu alanda yoğunlaştığı dönem ama kurşun yerini zamanla daha sağlam ve ucuz plastiğe bırakınca, kurşun asker geleneği yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlamış. Böyle olunca da oyundan çok koleksiyon amaçlı bir objeye dönüşmüş kurşun askerler.

Tamamen el yapımı!

Fransız Askeri Müzesi’nin kurşun asker koleksiyonuna kısa bir video eşlik ediyor. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Kurşun asker üretimi Fransa’da hala süren bir gelenek. Kalıplar içine tek tek dökülen, kol bacak gibi parçaları elle eklenen ve yine tamamen elle renklendirilen kurşun askerlerin nasıl üretildiğine dair kısa bir film de gösteriliyor sergide. Daha önce tenekeden ya da kağıttan yapılan bu askeri oyuncaklar, kurşun sayesinde üç boyut kazanmış.

Kurşun askerler bölümünün ilginç parçalarından biri ise ‘diorama’ adı verilen ve Napolyon’un  hayatındaki yedi önemli dönemi canlandıran sahneler. Napolyon’un Mısır ve İtalya seferlerinden, 1821’de St Helen adasındaki ölümüne kadar geniş bir dönemi kapsıyor bu sahneler. İçlerindeki figürler kağıttan, tenekeden ya da kurşundan imal edilmiş.

Diorama’ya bir örnek. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Enstrümanlar da var!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Fransız Askeri Müzesi’nin sıradışı objelerden oluşan bölümü sadece kurşun asker koleksiyonundan oluşmuyor. Aynı zamanda tarihi müzik aletleri ile çeşitli dönemlerin top-tüfeklerinin küçültülmüş bir koleksiyonu da var.

Enstrüman koleksiyonu askeri müzik için kullanılan enstrümanlardan meydana geliyor. Ancak bu enstrümanların tüm askeri müzik tarihini yansıtmadığı, askeri müzik alanında 1845 civarı yapılan reformları yansıttığı özellikle belirtilmiş. Enstrümanların çok büyük zanaatkarlarca yapıldığının, her birinde bu zanaatkarların imzalarının bulunduğunun da altı çizilmiş. İlginç bir ayrıntıysa, birbirinden ilginç üflemeli, vurmalı çalgıların sergilendiği vitrinin hemen önündeki ekran. Vitrinde gördüğünüz enstrümanların ekrandaki resmine dokunup çıkardığı sesi dinleyebiliyorsunuz.

Küçültülmüş top koleksiyonu da mevcut!

@Aslı Ulusoy-Pannuti

Gerek kurşun askerlerin, gerekse tarihi enstrümanların görülebildiği ‘sıradışı objeler bölümü’nde küçültülmüş toplardan oluşan bir koleksiyon da var. Kimisi diplomatik hediye olarak hazırlanan bu objelerin devletler arası ciddi bir anlamı da varmış: Hediye edilen hükümdarın bir devletin başı olarak resmen tanındığının ifadesiymiş bu hediyeler. Rus Çarı 2. Alexandre’ın, Fransız İmparatoru 3. Napolyon’a ettiği hediyenin yanı sıra, Fransızların Güneş Kralı 14. Louis’nin 1678’de Fransız Krallığı’na bağlanan Franche-Comte Parlamentosu’na hediye ettiği altın kaplı top da Fransız Askeri Müzesi’nin top koleksiyonuna dahil!

Fransız Askeri Müzesi’nin ‘Sıradışı objeler’  bölümünden diğer kareler:

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Comments are closed.