Skip to content

Paris Bourdelle Müzesi’nde ‘İntikal / İhlal’ sergisi…

Bourdelle imzalı Rodin büstü. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Paris Bourdelle Müzesi şu sıralar dünyaca ünlü bir heykeltıraşı ustaları ve öğrencileri ekseninde anıyor. Türkiye’de ve dünyada ‘Düşünen Adam’ heykeliyle bilinen dev heykeltıraş Auguste Rodin’e öğrencilik, ünlü İtalyan sanatçı Giacometti’ye hocalık yapan Antoine Bourdelle kendi müzesinde açılan serginin baş kahramanı. ‘İntikal / İhlal: Hocalar ve öğrenciler atölyede: Rodin, Bourdelle, Giacometti, Richier’ başlıklı sergi, heykel sanatının nasıl uzun soluklu bir eğitim süreci gerektirdiğinin de bir özeti adeta.

‘Ustadan çırağa!’ başlıklı yazımı Hürriyet’in 15 Ekim 2018 tarihli yayınından okuyabilirsiniz.

Paris Bourdelle Müzesi’nin bahçesinden. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Bourdelle’in Rodin adına alçıdan çalıştığı ‘Eve’ heykeli. @Aslı Ulusoy-Pannuti

20. yüzyılda, Paris’in ‘sanatın başkenti’ diye anıldığı dönemde adı yıldız gibi parlayan heykeltıraşlardan biri Antoine Bourdelle. Küçük yaşlarında okulu bırakıp marangoz babasının yanında çalışmaya başlayan, Toulouse Güzel Sanatlar’da başladığı eğitimine Paris Güzel Sanatlar’da devam eden Bourdelle, o dönemde hep yapıldığı gibi bir büyük ustanın yanında çıraklığa başlar: Auguste Rodin! Dünyanın Öpücük ve Düşünen Adam heykelleriyle tanıdığı bu büyük ustaya, Paris’in Montparnasse mahallesindeki kendi atölyesinde çalışır Bourdelle. Böylece Rodin’in bugün Kopenhag’daki bir müzede bulunan ‘Eve’ (Havva) heykelinin alçı modelini on yıldan fazla çalışır. Rodin sonuçtan öylesine memnundur ki, bu eserden ‘Bourdelle’in Eve’i’ diye söz eder.

Çırakların yüzde 50’si kadın!

Cleopatre Sevastos heykeltıraşın bazı eserlerine modellik etmiş. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Yıllarca Rodin’i taklit ettiğini ama belli bir noktadan sonra kendi tarzında eserler üretmeye başladığını söyleyen Bourdelle, 1910’da Paris’te açılan Uluslararası Sergi’ye giren eseriyle Rodin’in çıraklığını bırakıp artık sadece öğrencileriyle çalışmaya karar verir. Edindiği bilgiyi intikal ettirmenin öneminin altını çizen sanatçıyla çalışmaya dünyanın dört bir yanından, 500 kadar öğrenci gelir. İlginç olansa, bu öğrencilerin yarısının kadın olmasıdır. Çoğu varlıklı ailelerden gelen ve kendi ülkelerinde sanat eğitimi almış bu kadınlar, kendilerine baştan çizilen bir kadere isyan edip, kendi kaderlerini belirlemek isterler sanki. İşte o kadınlardan biri, Cleopatre Sevastos da Atina’daki özel bir sanat okulunda eğitim görmüş ve şansını Paris’te denemeye gelmiş bir kadındır. Bourdelle’in yanında başladığı çıraklığı, heykeltıraşın eşi olmakla devam eder. Sevastos kendi adına büyük bir üretimde bulunmadıysa da, Bourdelle’in atölyedeki en büyük destekçisi olur. Öyle ki, 1926’da eserlerini Fransız Devleti’ne bırakmaya ve atölyesini müzeleştirip bir ‘müze-atölye’ yapmaya karar veren Bourdelle’in ölümünden yıllar sonra bu projesini gerçekleştirmeyi başarır Sevastos. 1949’da müze Paris Belediyesi’ne teslim edilir. Paris’teki Bourdelle Müzesi’nde, Bourdelle’in baştan beri çok önem verdiği ‘müze-atölye’ fikri bugün de canlı tutuluyor. Haftanın belli günlerinde çeşitli heykel atölyeleri veriliyor.

Kim bu kovalı kadın!

Sergiye dönecek olursak… Antoine Bourdelle’in başta hocası Rodin ve dünyaca tanınan bir başka heykeltıraş İtalyan Giacometti ile mektuplaşmaları, ajandası, notları vs de görülebiliyor. Yine Paris’teki Şanzelize Tiyatrosu’nun cephe süslemesi için  yaptığı desenler ile kendi atölyesinde ve ders verdiği kurumların atölyelerinde çekilmiş fotoğraflar da serginin odak konuları arasında. Fotoğrafların altında kimin kim olduğu ayrıntılı biçimde yazılmış. Sergi düzenleyicileri arşiv çalışmaları sırasında birkaç kez rastladıkları kovalı bir kadının kim olduğunu ise bir türlü bulamamışlar. Sergi sorumlusu basın gezimiz sırasında gülerek, “Aranızda bu hanımın büyükannesi olduğunu söyleyen ve kanıtlayan olursa çok müteşekkir oluruz” diyor. Kimseden çıt çıkmıyor ama gerçekten de.. Kim bu kovalı kadın?.

Paris Bourdelle Müzesi’ndeki sergiden çektiğim diğer kareler:

Çırak ve usta, Bourdelle ve Rodin..

Bourdelle imzalı Rodin büstü. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Bourdelle’in Mısırlı öğrencisi Mahmud Mokhtar’ın ‘Nil’in nişanlısı’ eseri. @Aslı Ulusoy-Pannuti

 

Comments are closed.