Skip to content

Paris Goblen Manüfaktürleri 2019’a böyle girdi

 

Aslı Ulusoy-Pannuti

Paris, Fransa’nın gururu yüzlerce yıllık kurumların ana adresidir. Tıpkı Sevres Seramikleri gibi! Paris’te hala işlemeye devam eden prestij kurumlarından biri de Goblen Manüfaktürleri’dir. Çeşitli geçici sergilerle galerilerini halka açan Goblen Manüfaktürleri, 2019’a özellikle çocukların ilgisini çekecek rengarenk bir sergiyle girdi: ‘Goblen’de Noel!’ İşte bu gözalıcı serginin son gününden cıvıl cıvıl görüntüler ve hikayeler…


Aslı Ulusoy-Pannuti

Paris’teki Goblen Manüfaktürleri’nin geçmişi 1662’ye dayanıyor; yani kraliyetin gözetimi altında Paris’teki dokuma atölyelerinin bir araya getirilmesine. Ama bununla birilkte hikayenin gerisinde 15. yüzyıldan bir isim var: Manüfaktürlere adını veren Jehan Gobelin (Goblen diye okunur). Gobelin’in özellikle yün boyamayla ünlü atölyesini torunları giderek büyütür. 1600’lerin başı, Paris’e şehircilik alanında yaptığı büyük katkılarla bilinen Kral 4. Henri’nin, Fransız Krallığı’ndaki tüm manüfaktürleri bir araya getirme programını yürürlüğe soktuğu dönemdir. Kral, Gobelin’in torunlarının kiraladığı atölyelerin başına 2 Flaman ustasını getirtir. 1662 ise 14. Louis’in yönetimi altında farklı atölyelerin gruplaştırılıp bir araya getirildiği tarihtir. İşin başına ise Fransızların ‘Güneş Kral’ı 14. Louis’nin ressamı Charles le Brun geçer. Böylece ressamlar, dokumacılar, gümüş ustaları, gravürcüler hep bir elden Goblen Manüfaktürleri’nde olağanüstü eserlere imza atarlar.

Aslı Ulusoy-Pannuti

400 yıldır yaşatılan gelenek!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Kralların sarayları ve şatoları gibi Fransız Cumhuriyeti’nin kurumlarına, saraylarına da üretim yapan Paris Goblen Manüfaktürleri, 1937’den itibaren Ulusal Mobilyalar idaresine bağlanmış. Olağanüstü incelikte dekoratif sanat örnekleri veren bu kurum, bugün galerilerinde açılan geçici sergilerle yerli yabancı ziyaretçinin gözde mekanlarından biri. İşte manüfaktür, 2018’i başta çocuklar her yaştan insanın başını döndürecek bir sergiyle kapattı: ‘Goblen’de Noel’. 6 Ocak 2019’a kadar süren sergi çeşitli temalar çevresinde oluşturulan koleksiyonlardan oluşuyordu.

14. Louis’nin ‘şehzadeleri’!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Serginin açılış salonunda yer alan koleksiyon, 1600’lere tarihlenen ve Kral 14. Louis döneminde doğmuş kraliyet çocukları yani prenslerin dairelerini süsleyen duvar halılarından oluşmuş. Tabii başta kralın oğlunun, yani taht adayının saraydaki odasını süsleyen halılar bunlar. Böyle olunca da halılarda seçilen konular hep oyun, eğlence üzerine olmuş. Onlardan biri de köpeklerin çektiği arabalardan oluşan bir sahne. Yine çocukları üç ayrı mevsimde bahçeyle uğraşırken gösteren üç halı da koleksiyonun baştacı eserler arasında.

2. bölüm: ‘Hayvanlar’!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Gerek halılarda gerekse eski tip mobilyaların kaplamasında sık sık rastlanan hayvanlarsa serginin ikinci bölümünün ana konusu olmuş. Türk okurun da yakından tanıdığı ‘La Fontaine’den Masallar’ 18. yüzyılda Paris Goblen Manüfaktürleri’nce halılara aktarılmış. Bu halılar kraliyet saraylarından çok burjuvaların ya da asillerin ikametgahlarını süslemiş. Halılara bakıldığında sadece Fransa’dan değil, uzak, ‘egzotik’ coğrafyalardan hayvanların işlendiğini de görüyoruz. Bu coğrafyaların başını ise Asya ve Afrika çekiyor.

Don Kişot halıya girince!

Paris Goblen Manüfaktürleri’ne ait galerinin gösterişli merdivenlerindeki ışık gösterisini takiben 2. katta devam eden serginin diğer bölümünün teması ise Don Kişot konulu halılar. Don Kişot’un, atı Rosinante ve yoldaşı Sanço Panza eşliğindeki ‘kötülerle mücadelesi’ romandaki sahnelerle tek tek ele alınıp işlenmiş halılara. Sergide Don Kişot konulu halılara gösterişli bir masa da eşlik etmiş. Özellikle çocuklara ‘Fransız sofra sanatı’na aşinalığı kazandırmayı amaçlayan bu düzenlemeye, bu sanatın başlıca parçalarını açıklayan ve sergi girişinde verilen kitapçık eşlik ediyor. Tuzluktan sirkeliğe, baharatlıklara her türlü sofra malzemesinin değerli metal, porselen ve sert taşlarla hazırlandığı da özel olarak belirtilmiş. Çiçek buketlerinin konduğu gösterişli vazolar, masayı aydınlatan görkemli şamdanlarla, Paris Goblen Manüfaktürleri’ndeki serginin belki de en gösterişli salonu çıkmış ortaya.

Paris Goblen Manüfaktürleri’nde Don Kişot konulu halılar ve ‘Fransız sofra sanatı’. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Bir varmış bir yokmuş…

Konu Noel, hedeflenen ziyaretçi ise çocuklar olunca masallar da serginin başlıca konularından biri olmuş tabii. ‘Kırmızı Başlıklı Kız’dan ‘Uyuyan Güzel’e bin bir masal çeşitli duvar halıları ve koltuk takımını süslemiş. Genellikle kulaktan kulağa aktarılan masallar İtalya’da Rönesans’la birlikte kaleme alınmaya başlanmış. Masalların kitaba girişi ise, Fransa’da Charles Perrault’un öncülüğünde olmuş, böylece ‘masal kitabı’ geleneği doğmuş. Andersen’den Masallar, Külkedisi, Alice Harikalar Ülkesi’nde ve niceleri halılardaki yerini almış…

Paris Gobelin Manüfaktürleri’nde çektiğim diğer kareler:

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

 

 

 

Comments are closed.