Skip to content

Paris Louvre Müzesi’nde İslam sanatları bölümü

Paris Louvre Müzesi’ndeki İslam sanatları bölümünün alt katından.. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Paris Louvre Müzesi’nin İslam sanatları bölümü 18 Eylül 2012’de, dönemin cumhurbaşkanı François Hollande tarafından açılmıştı. Benim de Hürriyet Seyahat için kaleme aldığım ve 1 Ekim 2012’de ‘Louvre’un yeni gözdesi’ başlığıyla yayımlanan Paris Louvre İslam sanatları bölümü, İslam coğrafyasının hazinelerini barındırıyor.

Dervişin baltası, 15.yy sonu-16.yy başı, Türkiye.. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Osmanlı coğrafyasından eserler. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

7. yüzyıldan 19. yüzyıla, İspanya’dan Hindistan’a İslam coğrafyasında üretilmiş her türlü dini ve din dışı eserin bulunduğu Louvre İslam sanatları bölümü açıldığı günden beri müzenin prestij bölümlerinden biri. İslam sözcüğü Fransa’da hem din hem de medeniyet anlamında kullanıldığından müze bu sözcüğü ‘medeniyet’ anlamıyla anmayı tercih etmiş. Bu nedenle İslam ülkelerinde üretilmiş olmasına rağmen örneğin Hıristiyan dünyasına ilişkin eserler de Louvre’daki bölümün konusu.

Vaftiz kabı yapan Müslüman ustanın af dileği

St Louis vaftiz kabı. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Hatta dönemin Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande Louvre’daki açılışta ‘Saint Louis vaftiz kabı’ diye anılan, 1320-1340 tarihli gümüş, altın karışımı eseri örnek göstermiş, yapımcısının eseri üzerine kendi adını yazıp (İbn Muhammed İbn al Zayn), ‘Allah onu affetsin’ diye attığı imzayı gülerek, dönemin naif hoşgörü dünyasına kanıt olarak göstermişti.

715 tarihli Şam Emevi Camii’nin mozaikleri de Louvre İslam sanatlarının konusu.

Louvre İslam sanatları bölümüne dahil objeler, İslam dünyasının elitleri için üretilmiş. Bölümdeki eserlerin bir bölümü Fransız kraliyet koleksiyonlarından ve kilise hazinelerinden gelirken, bir bölümü de amatör koleksiyonerlerden ve 19. yüzyılda yapılan kazılardan edinilmiş.

Louvre İslam sanatları bölümü, kronolojik ve coğrafi olarak iki tema üzerinden hazırlanmış. Yazı, kitap ve tekstil sanatı ile İran Susa’da bulunan arkeolojik kalıntılar da bölümün koleksiyonunda yer alıyor.

Şam Büyük Camii diye anılan 715 tarihli Emevi Camisi de Louvre İslam sanatları bölümünün üzerinde durduğu eserlerden biri. Yıllar içinde mozaikleri zarar gören ve 1927’de Şam Fransız Enstitüsü’nün girişimiyle yerel ressamlarca restore edilen mozaiklerden yapılan büyük boyutlu suluboya çalışmanın röprodüksiyonu da Louvre’daki bölümde görülebiliyor.

Louvre İslam sanatları bölümü, uçan halıyı andıran çatısıyla da dikkat çekici. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Osmanlı eserleri tartışma yaratmıştı

Koleksiyonun dikkat çeken parçalarından bir bölümü ise Osmanlı coğrafyasından gelme. Hatta Osmanlı eserleri bölümü açılış sırasında tartışma yaratmıştı.  Yazar Murat Bardakçı 14 Ekim 2012 tarihli yazısında Louvre’da kaynağı belirtilmeden sergilenen ‘Osmanlı duvarı’nın, Ayasofya’nın bahçesindeki 2. Selim türbesinin duvarından gelme olduğunu yazmıştı. 

İznik ve Kütahya çinisinin altın çağından örnekler. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Mısır ya da Suriye, 14. yy. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Louvre İslam sanatları bölümünün en güzel eserlerinden biri de kandiller muhakkak. Bu kandillerin çoğuna Kuran’dan bir alıntı yazılmış: “Allah yeryüzünün ışığıdır.”

Kandillerin yanı sıra yazı masaları, kasklar, zırhlar, halılar ve dönemin günlük hayatına ilişkin çok sayıda eser Louvre İslam sanatları bölümünün konusu. Mısır’dan Sicilya’ya, Fas’tan İspanya’ya, Osmanlı dünyasına İslam denince tarihte ve bugün akla gelen coğrafyalardan eserlerle oluşturulmuş bu koleksiyon, Louvre gibi prestijli bir müzenin gözdesi olmaya yıllar boyu devam edecek muhakkak.

Louvre İslam sanatları bölümünden diğer görseller:

Kuyumcunun çantası, İran, yıl 1709. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Üzengi, Hindistan, 18.yy. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Kasa, Hindistan, 1650-1700. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Kufi yazılı kask, Türkiye ya da Türkmenistan, 15.yy-16.yy. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Katibin masası, muhtemelen İstanbul, 17.yy-18.yy. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Sultan Farac’a ait Kabe anahtarı, Mısır, 1399-1412. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Osmanlı Ermeni ustalarınca kiliseler için yapılmış çini seramik örnekleri. Fotoğraf: Aslı Ulusoy-Pannuti

Comments are closed.