Skip to content

Paris Sanatlar ve Meslekler Müzesi’nde ilginç bir sergi!

 

Aslı Ulusoy-Pannuti

Paris’teki bilim müzelerinden biri de Sanatlar ve Meslekler Müzesi’dir. Bilim alanında geçmişte atılan büyük adımları çeşitli temalar çerçevesinde ele alan müze şu sıralar, hepimizin hayatını yönlendiren bir konuyu ele alıyor: ‘Ölçüler, dünyanın 7 birimi’ konulu sergide metreden kilograma, saatten hava durumuna hayatımızın vazgeçilmezi birim ölçüleri örnekler eşliğinde işleniyor.

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Enerjiden mekaniğe, yapıdan iletişime, taşıma araçlarına birbirinden ilginç konularla küçük büyük herkesin ilgisini çekmeyi başaran Paris’teki Sanatlar ve Meslekler Bilim Müzesi, dünyadaki herkesin yani modern insanın hayatını biçimlendiren bir konuyu, birbirinden ilginç aletler ve bilgilerle ele alıyor. Öyle ya, bugün kaç kişi saate bakmadan, kullandığı arabanın hızına göz atmadan, havanın kaç derece olduğunu öğrenmeden yaşıyor? Kısacası modern insanın hayatı bu ölçü birimleriyle şekilleniyor.

Fransız Devrimi’yle gündeme gelmiş

18. yy’den ölçü aleti. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Bu ölçülerin anlam kazanması ise tabii ki evrensel olarak kabul edilmiş olmasından kaynaklanıyor. 1789 Fransız Devrimi sırasında kurulan bir komisyonca tutarlı bir birim sistemi oluşturulup hayata geçirilmiş. 2018’de düzenlenen Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı ise Fransız Meslekler ve Sanatlar Ulusal Konservatuvarı ile Ulusal Meteoroloji Laboratuvarı’nın işbirliğini getirmiş beraberinde. Böylece konservatuvarın müzesindeki ‘Ölçüler’ konulu sergi çıkmış ortaya.

Sergi, ‘insanın ölçülmesiyle’ açılıyor. Gerek vücudunun (ağırlık, boy vs.) gerekse yaptığı aktivitelerin ölçümü insan hayatı için büyük önem taşıyor. Bununla birlikte bu ölçümlerin geçmişte ‘zayıfların’ ya da ‘onaylanmayanların’ toplum dışına itilmesi için kullanıldığının da altı çiziliyor. (Merak edenler, Paris İnsan Müzesi’nde 2017’de açılan ‘Biz ve diğerleri: Önyargılardan ırkçılığa’ konulu sergiye ilişkin siteme ve Radikal gazetesine yazdığım iki ayrı yazıya göz atabilirler.)

Her coğrafyanın ölçü aleti kendine!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Meslekler ve Sanatlar Ulusal Konservatuvarı, tıpkı ölçü birimi metre gibi Fransız Devrimi sırasında oluşturulmuş.  Konservatuvar başta Avrupa, Asya ve Amerika olmak üzere çeşitli ülkelerden gelen bir ölçü aletleri koleksiyonuna da sahip. İşte sergideki bölümlerden biri bu parçalardan oluşuyor.  Bu araç gerecin varlığının, halklar arası ticaret ve bilimin gelişmesi için evrensel, ortak ölçü birimleri belirleme şartının bir kanıtı olduğu söyleniyor. Melon şapka imal etmek ve bunun için insan başını ölçmek için Lyon’da yapılan 1930 tarihli aletse serginin en ilginç  parçalarından biri muhakkak.

Uluslararası ölçü birimleri 1960’tan!

Aslı Ulusoy-Pannuti

Meslekler ve Sanatlar Müzesi’nde açılan sergi, Paris’teki tüm diğer sergiler gibi ziyaretçisini mümkün olduğunca bilgilendirmeyi amaçlıyor. O bilgilerden biri de uluslararası birim ölçüsü sisteminin çok yakın bir tarihte, 1960’ta kabul edildiği. 11. Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı sırasında alınmış bu karar. Kilogram, amper, metre, saniye ve kelvinin de aralarında bulunduğu 7 ölçü birimine, bunların nasıl belirlendiğine bilimadamlarının açıklamaları eşliğinde sergide geniş yer verilmiş.

Aslı Ulusoy-Pannuti

Fransız Kraliyeti sırasında tüccarların kullandığı ölçü birimlerinin belirlenen standarda uyup uymadığını anlamak için kullanılan araç gereçle, tarihte ipek dokumacılığıyla ünlü Lyon’da sipariş edilen ipeğin istenen miktarda ulaştırılıp ulaştırılmadığını ölçen bobinlere birbirinden ilginç örneklerle zenginleştirilmiş sergide meterolojik ölçümlerin yanı sıra ‘internet çağı insanı’nın başta sağlık olmak üzere yeni ‘ölçü aletlerine’ nasıl ‘bağlandığı’ da konu ediliyor.

 

Paris Sanatlar ve Meslekler Müzesi’ndeki sergide çektiğim diğer kareler:

Aslı Ulusoy-Pannuti

Melon şapka için kafa ölçü aleti. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Sergi girişinden.. @Aslı Ulusoy-Pannuti

1870 tarihli altın ve gümüş terazisi. @Aslı Ulusoy-Pannuti

1741 tarihli yağ ölçüm aletleri. @Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

Aslı Ulusoy-Pannuti

 

 

Comments are closed.